|
HET GESLACHT VERMOOLEN / VERMOLEN
VERMOOLEN is een verbastering van de oorspronkelijke
familienaam VERMEULEN. De tot nu toe bekende stamvader is
Gerit/Gerardus Vermeulen. Hij leefde in de 18e eeuw in Wamel,
Gelderland. Van hem is alleen bekend, dat hij een zoon heeft, genaamd
Matthijs Gerritsz (Thijs) Vermeulen. Het is mogelijk, dat Gerrit
Vermeulen meerdere kinderen heeft gehad. Zijn zoon Matthijs Gerritsz
(Thijs) Vermeulen trouwt in 1705 en is dan 20 jaar oud. Hij is dus omstreeks
1685 geboren in Wamel. Wamel is een dorp in het Land van Maas en Waal in de
Nederlandse provincie Gelderland. Het is een dijkdorp op de linkeroever van de
Waal. (Zie
ook Wikipedia).
Het geslacht Vermeulen is in Wamel flink uitgebreid. Nog
steeds komt de naam Vermeulen in Wamel voor. Mensen met de naam
Vermeulen, afkomstig uit Wamel en de stamboomleden met de naam Vermoolen/Vermolen
hebben dezelfde stamvader. Uit de stamboom Vermeulen zijn de takken
Vermoolen en Vermolen ontstaan.
In de 18e eeuw vertrokken diverse stamboomleden
Vermeulen vanuit Wamel het land in. Naar de dichtbij gelegen plaats Tiel,
maar ook Gorinchem Rotterdam, Amsterdam, Nigtevecht, Abcoude e.a. In 1735
trouwde in Amsterdam Gerrit Vermeulen, geboren in Wamel. Hij blijft in
Amsterdam de naam Vermeulen voeren. Een relatie met de stamboom
Vermoolen is (nog) niet gevonden.
Verschillende schrijfwijze
Diverse voornamen en achternamen werden door de jaren heen verschillend
geschreven. Enerzijds had je de doopnaam, die afwijkt of kon wijken van de
roepnaam. De roepnaam werd dan verder gebruikt in aktes. Ook de schrijfwijze van
de familienaam Vermoolen/Vermolen was variabel. Soms werd de naam van de vader
in de akte anders geschreven dan in zijn doopaantekening of geboorteakte stond
vermeld.
In deze stamboom wordt voor ieder de schrijfwijze van zijn naam gehanteerd,
zoals die in de doopaantekening of geboorteakte voorkwam, ongeacht of die naam
in de loop van zijn leven anders werd geschreven. De schrijfwijze van een
achternaam was ook afhankelijk van de wijze waarop de ambtenaar de naam schreef.
Die kon weer afwijken van de naam zoals betrokkene die schreef onder een akte.
Abcoude
Naar Abcoude vertrekt Mathias Vermeulen, gedoopt
17-12-1760 in Wamel, roepnaam Thijs. Hij trouwt in Abcoude op 21-08-1785. Zijn
naam wordt in het trouwboek geschreven als Matthijs Vermoole. Bij de
geboortes, huwelijken en overlijden van zijn kinderen wordt de familienaam
voornamelijk geschreven als Vermoolen. Een schrijfwijze gezien de
toenmalige Nederlandse taal niet vreemd. Op het eind van een lettergreep werd de
klinker dubbel geschreven om lang uit te spreken. In het begin bleef de naam
Vermolen Bestaan in Abcoude. Ook daar kwam verandering in de schrijfwijze. Een
deel van de familie bleef volharden in de schrijfwijze "Vermoolen". Bij
een ander deel ontstond de verbastering naar "Vermolen".
Amsterdam
Een oudere broer van Mathias, Petrus Vermeulen,
vertrekt naar Amsterdam en in 1791 trouwt hij daar met Thalia Janse Philips.
Zijn naam wordt in Amsterdam geschreven als Vermolen. Na de geboorte van
hun tweede kind vertrekt het gezin naar Abcoude.
Bij de ondertrouw van deze Petrus Vermeulen
in Amsterdam in 1791 wordt hij geassisteerd door zijn broer Zeeger Vermoolen.
Dit is verrassend, die broer is onbekend. In Wamel is geen doop van Zeeger
Vermeulen / Vermoolen gevonden. Zeeger, zijn voornaam wordt op diverse wijze
geschreven, trouwt in 1788 in Amsterdam. In Amsterdam worden 5 kinderen van hem
gedoopt. Bij de doop van diverse kinderen van Zeeger zijn afwisselend Petrus Vermeulen / Vermolen en zijn
vrouw aanwezig of Mathias Vermeulen / Vermoolen uit Abcoude met zijn vrouw. Aangezien
Zeeger bij het huwelijk van Petrus Vermeulen genoemd wordt als een broer
en bij de doop van de kinderen van Zeeger zijn "broers" Petrus en
Mathias met hun vrouwen als getuigen optreden, kan worden aangenomen, dat
Zeeger Vermoolen als Zeeger Vermeulen kan worden opgenomen als jongste kind van
het gezin Joannes Vermeulen (1719) en zijn vrouw Johanna van Ee
(±1721) uit Wamel.
Voor de verandering van de naam
Vermeulen in Vermo(o)len in deze stamboom zijn drie broers
verantwoordelijk. Mathias Vermeulen (1760), die in 1785 in Abcoude
trouwt, Zeeger Vermeulen (±1766), die in 1788 in Amsterdam trouwt en
Petrus Vermeulen (1754), die in 1791 ook in Amsterdam trouwt, maar na zijn
huwelijk naar Abcoude verhuisd. Mathias en
Petrus zorgen voor de groei van de naam Vermo(o)len in Abcoude en Zeeger zorgt
voor een nieuwe tak Vermolen in Amsterdam. Later vertrekken Vermo(o)len's vanuit
Abcoude ook naar Amsterdam. In Amsterdam hebben Vermo(o)len's in elkaars
nabijheid gewoond, zonder te weten, dat zij tot één en dezelfde stamboom
behoorden.
De naam Vermoolen was in Amsterdam niet onbekend.
Ook in de 18e eeuw komt de naam Vermoolen en Vermolen
veelvuldig voor. Ook in Abcoude is in de 18e eeuw de naam Vermolen
niet onbekend. Kwam het door het Gelderse accent van Mathias Vermeulen,
dat zijn naam veranderd werd in Vermoolen? Of speelde ook de al aanwezige
bekendheid van de naam een rol? De schrijfwijze werd bepaald door de ambtenaar.
In de Nederlandse grammatica werd tot in de 1e kwart van de 20e eeuw op het eind
van een lettergreep de klinker dubbel geschreven. Analfabetische kwam nog vaak voor. Controle op de schrijfwijze door de
betrokken ambtenaar was
dus niet mogelijk. Dat de naam verandert in Vermolen kan ook weer gezien
worden tegen de toen gehanteerde Nederlandse taal. Werd dit echter ingegeven
door het familielid zelf of was het de ambtenaar, die de schrijfwijze aanpaste?
Er zijn geboorteaantekeningen waarbij de naam door de ambtenaar als Vermoolen
werd geschreven, terwijl in de akte de betreffende
persoon zijn/haar naam schreef als Vermolen. Maar ook anders om
is aangetroffen. Hoewel men zijn naam kon schrijven, wil dat nog niet zeggen, dat
zij ook in staat waren te lezen.
Voor hen die de schrijfwijze Vermoolen bleven
hanteren, was het altijd opletten en heel nadrukkelijk zeggen: "Vermoolen met
twee o's". De naam Vermeulen/Vermolen/Vermoolen komt in heel
Nederland voor. Van Friesland tot Brabant. Het is heel goed mogelijk, dat andere
kinderen uit het geslacht Vermeulen vanuit Wamel naar andere streken van
het land zijn vertrokken, zoals Brabant, waar de naam Vermolen ook veel voorkomt. Een relatie van deze stamboom met de overige Vermolen is (nog) niet
gevonden. Deze stamboom gaat over het geslacht Vermoolen/Vermolen,
afkomstig uit Wamel en daarna voornamelijk leefden in Amsterdam, Abcoude,
Abcoude-Baambrugge en Abcoude-Proostdij, waar stamboomleden nog steeds
wonen. In de 19e eeuw waaierden de familieleden vanuit Abcoude naar onder meer Amsterdam,
Den Haag, Sassenheim. De stamboom volgt de mannelijke afstammeling. De
vrouwelijke lijn van Vermoolen/Vermolen is niet uitgewerkt, omdat bij hen de
familienaam niet bleef voortbestaan.
De stamboom Vermoolen/Vermolen,
voortgekomen uit het geslacht Vermeulen in Wamel, kan ongeveer in twee
delen worden verdeeld. Zeeger Vermeulen (geboren ±1766) en Petrus Vermeulen
(geboren 1754) vertrokken vanuit Wamel naar Amsterdam, waar zij trouwden.
Petrus Vermeulen vertrok met zijn gezin vanuit Amsterdam naar Abcoude. Het
gezin van Zeeger Vermeulen bleef in Amsterdam wonen, waar de naam
veranderende in Vermolen. Uit deze tak ontstond de bekende
kermisfamilie Vermolen (zie menuoptie "Kermis Vermolen").
Matthias Vermeulen (geboren 1760) vertrok vanuit Wamel naar Abcoude, waar
hij trouwde. Later kwam zijn broer Petrus Vermeulen met zijn gezin vanuit
Amsterdam naar Abcoude. In Abcoude veranderde hun namen in Vermoolen.
Daaruit ontstond later ook de naam Vermolen.
Vanuit Wamel zijn meerdere familieleden Vermeulen uitgewaaierd over
Nederland, zoals achterneef Franciscus Vermeulen (geboren 1800). Hij
trouwde in Harmelen en kwam te wonen in Nigtevecht. Hij bleef de naam
Vermeulen houden, waardoor alle nazaten tot nu toe ook de naam Vermeulen
dragen.
De naam Vermoolen in deze stamboom is dus een
“jonge naam” en ontstaan in Abcoude. Pas in 1785 wordt de naam Vermeulen geschreven als
Vermoolen.
De voornaam Mattheus, met de
vervoegingen van Matthijs, Matthias en Thijs is door de eeuwen heen een
veel voorkomende voornaam in de stamboom. Veelal gaat de voornaam over van vader
op zoon. De eerste vermelding is al terug te vinden in circa 1680. De voornaam
komt 53 keer in de stamboom, alleen of in combinatie met meerdere voornamen.
De naam Vermoolen en Vermolen
werd door elkaar gebruikt. Een voorbeeld hiervan is het gezin van Petrus
Vermoolen (1837-1902) en Maria de Heus. In zijn geboorteakte wordt de naam
van zijn vader geschreven als Vermoolen en heeft hij dus de achternaam
Vermoolen gekregen. Bij zijn huwelijk wordt zijn naam nog geschreven als
Vermoolen. Bij de geboorte van zijn eerste vier kinderen wordt in hun
geboorteakte de naam van Petrus geschreven als Vermolen, waarmee hij ook
de aktes ondertekent. Die kinderen krijgen dus de familienaam Vermolen. Bij de huwelijksakte van zijn zoon Volkert
Johannes wordt de naam van Petrus nog geschreven als Vermolen,
waarmee hij ook ondertekent. In 1872, bij zijn vijfde kind, wordt zijn naam in
de geboorteakte geschreven als Vermoolen. Ook in de daaropvolgende
geboorteaktes wordt zijn naam geschreven als Vermoolen, waarmee hij de
aktes ook ondertekent. Die kinderen hebben daardoor de achternaam Vermoolen
gekregen. Hierdoor hebben broers en zusters in een gezin
verschillende achternamen. Opvallend is wel weer, dat op het bidprentje van
Petrus Vermoolen zijn achternaam geschreven staat als Vermolen.
De naam Vermolen komt in het hele
land voor, ook voordat de broers Vermeulen vanuit Wamel naar Amsterdam en
Abcoude vetrokken. Niet iedereen met de naam Vermolen maakt deel uit van
deze stamboom. Ook de naam Vermoolen was niet onbekend in Nederland. In
1600 kwam de naam voornamelijk voor in de provincie Noord-Brabant Toch kan
worden gesteld, dat nu ieder met de naam
Vermoolen zijn oorsprong vindt in deze stamboom.
De volkstellingen van 1947 en 2007 geven
een inzicht waar de Vermolen's en Vermoolen's woonden in Nederland. De
overzichten van Vermoolen zijn alle Vermoolen's, die een relatie hebben met deze
stamboom. Klik
HIER om het overzicht te openen.
De website is dynamisch. Telkens zullen er aanvullingen worden toegevoegd. Bezoek daarom geregeld de website.
Verantwoording:
De stamboom is tot stand gekomen door eigen onderzoek in gemeentearchieven, in de digitale gemeentearchieven
op internet, kranten, en ook aangevuld met informatie uit websites, waarin de familienaam Vermoolen/Vermolen voorkomt, zoals: www.vermolenpagina.nl – www.ooijevaar.info –
www.vermolen.info
|